മാറ്റം ഉള്ളീന്ന് വരാൻ

  'നിങ്ങളെപ്പോലെയൊരാൾ ഇങ്ങനെ ചെയ്യരുതായിരുന്നു'! ഫിലിം സ്റ്റാറുകളുടെ ഇന്റർവ്യൂവും  പെരുമാറ്റവും ചർച്ചയാകുന്ന സമയമാണല്ലോ.. 'സാധാരണ ഒരാളാണെങ്കിൽ കുഴപ്പമില്ല, അദ്ദേഹത്തെപ്പോലൊരാൾ ഇങ്ങനെയൊക്കെ പറയുക എന്ന് വെച്ചാൽ....?' എന്നൊക്കെയാണ് അഭിപ്രായങ്ങൾ. വലിയ നടനും കലാകാരനുമൊക്കെയായ ഒരാൾ മോശം രീതിയിൽ പെരുമാറുക എന്നത് ആർക്കും അംഗീകരിക്കാൻ പറ്റാത്ത ഒന്നാണ്. അദ്ദേഹം ഒരു സാധാരണക്കാരനായിരുന്നെങ്കിൽ കുഴപ്പമില്ലായിരുന്നു (അത്യാവശ്യം തെറിയൊക്കെ പറയാമായിരുന്നു) എന്നൊരർത്ഥംകൂടെ ഇതിനുണ്ട്. ഒരാൾ വളരുമ്പോൾ, അല്ലെങ്കിൽ ഫേമസ് ആകുമ്പോൾ കൂടെ വളരുന്നത് അയാളെക്കുറിച്ചുള്ള മറ്റുള്ളവരുടെ പ്രതീക്ഷകൾ കൂടിയാണ്.ആ പ്രതീക്ഷക്കനുസരിച്ചിട്ടുള്ള പെരുമാറ്റമാണ് ആളുകൾ അവരിൽ നിന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതും. എന്നാൽ ഒരു ഫിലിം സ്റ്റാറിൽ നമ്മൾ കാണുന്ന വളർച്ച അവരിലെ അഭിനേതാവിന്റെ വളർച്ചയാണ്, അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിലെ പാട്ടുകാരന്റെ വളർച്ചയാണ്, ആ കലാകാരൻ കലയിൽ ഒരുപാട് വളർന്നിട്ടുണ്ടാകാം എന്നാൽ അതിന്റെ കൂടെ അദ്ദേഹം സ്വയം വളർന്നോ എന്നത് ഒരു വലിയ  ചോദ്യമാണ്. ഇന്റർവ്യൂവിൽ തെറി പറഞ്ഞ വിഷയത്തിൽ ഏറ്റവും വിഷമിക്കുന്നത് ആ നടൻ തന്ന...

"ചേട്ടാ.. കുറച്ച് ചോറിടട്ടെ?" "വേണ്ടാ..." "ലേശം മോരൊഴിച്ച് കഴിക്കാനായിട്ട്..!" "വേണ്ടാ.." "തൈരൊഴിച്ചു കഴിക്കാം" ''വേണ്ടാ.." കല്യാണരാമൻ സിനിമയിലെ ഡയലോഗാണിത്. ആയിരം തവണ വേണ്ടാ വേണ്ടാ എന്ന് പറഞ്ഞാലും നമ്മുടെ 'നോ' പലപ്പോഴും 'നോ' ആകില്ല, വീണ്ടും നിർബന്ധിക്കും..! ചിലപ്പോൾ 'No' പറയേണ്ടിടത്ത് കനപ്പിച്ചൊരു 'നോ' പറയാനും കഴിയില്ല. പല 'നോ' യുടെ അർത്ഥം പലപ്പോഴും 'വേണ്ടാ' എന്നുമല്ല! ഉള്ളിൽ 'നോ'യും പുറത്ത് 'yes' ഉം ആയിരിക്കും. നാട്ടിൽ കൂലിപ്പണി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചേട്ടനുണ്ടായിരുന്നു. ആര് പണിക്ക് വിളിച്ചാലും 'ശരി, നാളെ വരാം' എന്ന് പറയും. ദിവസവും ഒരഞ്ചാറു പേരോടെങ്കിലും അങ്ങനെ പണിയേൽക്കും! പിന്നീട് ആകെ ടെൻഷനടിച്ചിരിക്കും, ഏത് പണിക്ക് പോകും? പറഞ്ഞ വാക്കിന് ഉറപ്പില്ലെന്ന് പണി ഏൽപ്പിക്കുന്നവർക്ക് അറിയാവുന്നത് കൊണ്ട് അവർ രാവിലെത്തന്നെ വിളിക്കാൻ വീട്ടിൽ വരും. ആരാണോ ആദ്യം വിളിക്കാനെത്തുന്നത്, അവരുടെ കൂടെ പണിക്ക് പോകും! ബാക്കിയുള്ളവരോട് 'നാളെ പണിക്ക് വരാൻ കഴിയില്ല, വേറെ പണിയുണ്ട...

വീടുകളിലെ 'ഷോകെയ്‌സിൽ' വെച്ചിട്ടുള്ള കളിപ്പാട്ടങ്ങളും പാത്രങ്ങളും ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ഒരുതവണ പോലും ഉപയോഗിക്കാതെ പൊടിപിടിച്ചിരിക്കുന്നവ! ഉപയോഗിക്കേണ്ട സമയത്ത് ഉപയോഗിക്കാതെ ഒരിക്കലും വരാത്ത അതിഥികൾക്ക് വേണ്ടി കാത്തിരിക്കുന്നവ! നമുക്കുള്ള പല കഴിവുകളും അങ്ങിനെയാണ്. പലപ്പോഴും കണ്ടെത്തപ്പെടാറില്ല. കണ്ടെത്തിയാൽ തന്നെ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുമില്ല. ചുറ്റുമുള്ള പലരെയും ശ്രദ്ധിച്ചു നോക്കൂ. പല കഴിവുകളുമുണ്ടാകും. എങ്കിലും അവയൊക്കെയും തിരിച്ചറിയപ്പെടാതെയും, ഉപയോഗിക്കപ്പെടാതെയും അവർ വളരെ കഷ്ടപ്പെടുന്നു. കഴിവ് കുറഞ്ഞ മറ്റേതെങ്കിലും മേഖലയിൽ അവർ ജീവിതം തള്ളിനീക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തീർച്ചയായും എല്ലാവർക്കും ഒരുപാട് കഴിവുകളുണ്ടാകും. അവരെയോരോരുത്തരെയും മറ്റുള്ളവരിൽനിന്ന്  വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നതും ആ കഴിവുകളാണ്. ജോലിക്ക് അപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ ബയോഡാറ്റയിലെ കഴിവുകൾ (Skills) എന്ന കോളത്തിൽ ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ എഴുതിവെച്ചിട്ടുണ്ടാകും. എന്നാൽ പലപ്പോഴും എഴുതി വെക്കുന്നതെല്ലാം സ്വന്തം കഴിവുകളായിരിക്കില്ല! ആരുടെ സിവി യാണോ ഫോർമാറ്റ്‌ കോപ്പി ചെയ്തത്, അവരുടേതായിരിക്കാം. അതെല്ലെങ്കിൽ, ഗൂഗിൾ ചെയ്ത് അപ്പടി പകർത്തി വെച്ച സ്കിൽസ് ആയ...

ജരാനരകൾ വന്ന വാർദ്ധക്യത്തിലും ജീവിതം വിജയിച്ച ധാരാളമാൾക്കാരുണ്ട്. നമ്മുടെ നാട് ഭരിക്കുന്നവരെ നോക്കൂ. വയസ്സു കാലത്തായിരിക്കും പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനവും മുഖ്യമന്ത്രി പദവും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടാവുക. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റായിരുന്ന എബ്രഹാം ലിങ്കൺ, KFC സ്ഥാപകൻ Colonel Sanders, അഭിനേത്രിയായ Judi Dench, പാർക്കിൺസൺ രോഗം കണ്ടെത്തിയ James Parkinson തുടങ്ങിയവരൊക്കെ 60 വയസ്സ് കവിഞ്ഞതിനു ശേഷമാണ് അവരുടെ പ്രവർത്തന മേഖലയിൽ വിജയം കണ്ടെത്തിയത്. അപ്പോൾ മാത്രമാണ് ലോകമവരെ ശ്രദ്ധിച്ചതും. എന്നാൽ, ഇവരെയൊക്കെ മാതൃകയാക്കി വയസ്സ് കാലത്ത് വിജയിക്കാമെന്ന് കരുതി ഇപ്പോഴൊന്നും ചെയ്യാതെ കാത്തിരിക്കുന്നവരുണ്ട്. മുകളിൽ പരാമർശിച്ചവരൊക്കെ ചെറുപ്പത്തിലൊന്നും ചെയ്യാതെ പ്രായമേറിയപ്പോൾ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം വിജയിച്ചതായിരിക്കുമോ? ഒരിക്കലുമല്ല. നിങ്ങൾ ചൈനീസ് മുളയെക്കുറിച്ച് കേട്ടിട്ടുണ്ടോ? അതിനൊരു പ്രത്യേകതയുണ്ട്. നട്ടതിന് ശേഷം ആദ്യത്തെ അഞ്ച് വർഷം ചുമ്മാ അങ്ങിനെ നിൽക്കും. കാര്യമായ വളർച്ചയൊന്നും പുറത്തേക്ക് കാണുകയില്ല. കിട്ടുന്ന വെള്ളവും വളവുമെല്ലാം വലിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്യും. എന്നാൽ അഞ്ചാം വർഷം മുള പൊട്ടിയാലോ, വെറും അഞ്ചാഴ്ചകൊണ്ട് ഏകദേശം 90 അ...

 ഒരു ജോലി നേടണം!കഠിനമായി പരിശ്രമിക്കുന്നു ജോലി കിട്ടുന്നു settle ആകുന്നു. ഭൂരിപക്ഷം ആളുകളുടെയും സ്വപ്നമാണിത്. എന്നാൽ പിന്നീട്  സ്വന്തം വളർച്ചക്ക് പ്രത്യേകിച്ച്ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല. കുറച്ച് വർഷം കടന്നു പോയാൽ എന്തായിരിക്കും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസ്ഥ? ജോലി നേടുന്ന സമയത്ത് എവിടെയായിരുന്നോ അവിടെത്തന്നെ തുടരും.. യഥാർത്ഥത്തിൽ സെറ്റിൽ ആവുക എന്നത്  ഒരാളുടെ വളർച്ചക്കിടുന്ന ഫുൾ സ്റ്റോപ്പ് അല്ലേ? ഒരു ജോലി കിട്ടി, വീട് വെച്ചു സെറ്റ്! എന്നാൽ എഴുപത്തി ഒന്നാം വയസ്സിലും സെറ്റിൽ ആവാത്ത ഒരാളുടെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിക്കാം  "എന്നെ സംബന്ധിച്ച് സിനിമ എന്നതൊരു സ്വപ്നമാണ്,ഇപ്പോഴും ഞാനൊരു സ്വപ്നലോകത്താണ്,അതൊരു യാഥാർത്ഥമായി എന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നില്ല. കാരണം അത്രത്തോളം ഞാൻ താലോലിക്കുന്ന ഒരു സ്വപ്നമാണത്. സിനിമയോട് അദമ്യമായ ഒരഭിനിവേശമാണെനിക്ക്. അഭിനയമെന്ന കലയോടുള്ള ആവേശമാണ് എന്നെ നടനാക്കിയത്. മറ്റു നടന്മാർ അഭിനയിക്കുന്നത് കാണുമ്പോൾ ഇങ്ങനെ അഭിനയിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹമാണ് എന്റെ മനസ്സിലുള്ളത്, ആ ആഗ്രഹം വളർത്തി എടുത്തത് എന്റെ കഠിന പ്രയത്നംകൊണ്ടാണ്. ഞാൻ തേച്ച് തേച്ച് മിനുക്കിയെടുത്ത ഒരു പ്രകടനമായേ ഞാനെന്റെ അഭിനയത്ത...

 "കുട്ടികളെ തല്ലി വളർത്തണം.. എങ്കിലേ നന്നാവൂ..." ഒരു നാട്ടുകാരന്റെ ഓട്ടോയിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ പോകുന്നതിനിടക്ക് പത്രവാർത്ത ചർച്ച ചെയ്തു അദ്ദേഹം പറഞ്ഞ അഭിപ്രായങ്ങളാണിത്. സ്കൂൾ കാലത്ത് തന്നെ അടിച്ച അധ്യാപകനെ കഴിഞ്ഞ ദിവസം സോഡാ കുപ്പിക്കൊണ്ട് തലക്കടിച്ചു പ്രതികാരം ചെയ്ത യുവാവിന്റെ വാർത്തയാണ് വിഷയം  അദ്ദേഹം തുടുർന്നു.. "എന്റെയൊക്കെ ചെറുപ്പത്തിൽ സ്കൂളിൽ നിന്ന് എന്തുമാത്രം തല്ല് കിട്ടിയിരിക്കുന്നു... എന്നിട്ട് നമുക്ക് അധ്യാപകരോട് വല്ല വെറുപ്പുമുണ്ടോ? നമ്മൾ നന്നാവാനല്ലേ അവർ തല്ലുന്നത്." ഞാൻ ചോദിച്ചു കുട്ടികൾ നന്നാവാനുള്ള ഏറ്റവും നല്ല മാർഗ്ഗം തല്ലാണോ? അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു "അത് മാത്രമല്ല" ചേട്ടൻ എത്ര വരെ പഠിച്ചു? "ഞാൻ 8 ആം ക്ലാസ്സ് വരെ പോയി പിന്നെ പഠിപ്പ് നിർത്തി " അതെന്താ പഠിപ്പ് നിർത്തിയെ? "അത് പിന്നെ പഠിക്കാൻ ഞാൻ അത്ര ഉഷാറല്ല, സ്കൂളിൽ പോയാൽ നല്ല തല്ല് കിട്ടും, അല്ലെങ്കിൽ മിക്കവാറും ക്ലാസിനു പുറത്ത് നിൽക്കണം അങ്ങനെ സ്കൂളിൽ പോകാൻ തന്നെ താല്പര്യം ഇല്ലാതായി പിന്നെ പോകാൻ മടിയായി അങ്ങനെ പഠനം നിർത്തി ജീപ്പിൽ ക്ളീനർ പണിക്ക് പോയി ഇപ്പൊ ഓട്ടോ ഓടിക്കുന്നു " അ...

 "നല്ല അയൽവാസികളാണ് എന്റെ ഏക ആശ്വാസം" അപ്പൊ പാവങ്ങളെ സഹായിക്കലാണ് എന്റെ ആശ്വാസം എന്ന് അങ്ങ് നേരത്തെ പറഞ്ഞിരുന്നല്ലോ? "അത് മറ്റൊരാശ്വാസം!" പട്ടണ പ്രവേശം സിനിമയിലെ രസകരമായൊരു സീനാണിത്. എല്ലാ തിരക്കുകൾക്കിടയിലും എന്തെങ്കിലും ഒരാശ്വാസം വേണം.  മനസ്സിന് വല്ലാത്ത ശൂന്യത അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ ആശ്വാസം കിട്ടാൻ നിങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന കാര്യം എന്തായിരിക്കും? ജീവിതം ഇടക്ക് പാളം തെറ്റി ഓടുമ്പോൾ തിരിച്ചു കയറാൻ എന്താണ് ചെയ്യാറ്? ഒഴിവു സമയം ക്രിയാത്മകമായി ചെലവഴിക്കാൻ ചെയ്യുന്ന എന്തെങ്കിലും ഒരു പ്രവർത്തി? നിങ്ങളെ ഒന്ന് റിലാക്സ് ആക്കാൻ അല്ലെങ്കിൽ ജോലിത്തിരക്കിനിടയിൽ ഒരാശ്വാസം കണ്ടെത്താൻ നിങ്ങൾക്ക് ചെയ്യാൻ ഇഷ്ടമുള്ള എന്തെങ്കിലും കാര്യങ്ങൾ ഉണ്ടോ? നമുക്കതിനെ നമ്മുടെ ഹാപ്പിനെസ്സ് ഫിൽ എന്ന് വിളിക്കാം. ഇത്‌ ഓരോരുത്തർക്കും ഓരോന്നായിരിക്കും. പാട്ട് കേൾക്കൽ,സ്പോർട്സ്, ഫോട്ടോഗ്രാഫി, ചിത്രം വരക്കൽ,ചുമ്മാ വണ്ടിയെടുത്തു കറങ്ങൽ, യാത്ര പോകൽ, സംഗീതം,സിനിമ വൃത്തിയാക്കൽ,അടക്കിയൊതുക്കി വെക്കൽ, എഴുത്ത്, വായന, വ്യായാമം, ഗാർഡനിങ്, ബോട്ടിൽ ആർട്ട്‌ അങ്ങനെയങ്ങനെ..... നമുക്കോ മറ്റുള്ളവർക്കോ ദോഷമില്ലാതെ ആസ്വദിക്കാൻ കഴിയുന്...

  നിങ്ങൾക്കിപ്പോൾ എത്ര ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റുണ്ട്? ഉണ്ടെങ്കിലും ഇല്ലെങ്കിലും നല്ല ഇന്റെറെസ്റ്റുള്ള ഒരു ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് പ്ലാൻ ഞാൻ പറയാം.. നിങ്ങൾക്ക്‌ നിങ്ങളിൽ തന്നെ വല്ല നിക്ഷേപങ്ങളും ഉണ്ടോ? അതായത് സ്വന്തത്തിനു വേണ്ടി നിങ്ങളെന്തെങ്കിലും ഇൻവെസ്റ്റ് ചെയ്യാറുണ്ടോ? തൻ്റെ വളർച്ചക്ക് ഒരാൾ സ്വന്തത്തിൽ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യുന്നതിനെ നമുക്ക് investing in self (നമ്മളിലുള്ള നിക്ഷേപം) എന്ന് പറയാം. പല രീതിയിൽ നമുക്ക് നമ്മളിൽ തന്നെ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് നടത്താം. ഉദാഹരണത്തിന്, പരിശീലനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത്, മാറ്റങ്ങൾക്കു വേണ്ടി കോച്ചിങ് എടുക്കുന്നത്, തെറാപ്പി ചെയ്യുന്നത്, എന്തെങ്കിലും വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത്, പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കുന്നത്, കോഴ്‌സുകൾ ചെയ്യുന്നത്, യാത്രകൾ പോവുന്നത്, പുതിയ വസ്തുതകൾ കണ്ടെത്തുന്നത്, പുതിയ കഴിവുകൾ ആർജ്ജിക്കുന്നത്, ഉള്ള കഴിവുകൾ പരിപോഷിപ്പിക്കാനുതകുന്ന കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത്, എന്തെങ്കിലും എഴുതുന്നത്, ദുഃശീലങ്ങളിൽ നിന്ന് അകലുന്നത്. ഒക്കെയും സ്വന്തത്തിൽ നാം നടത്തുന്ന ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റുകളാണ്. ഇത്തരം ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റുകൾ ഉള്ളവരെ നമുക്ക് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും. കാരണം, അങ്ങനെയുള്ളവർ ഇന്നുള്ളത...

എവിടെയൊക്കെയോ ചുളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്... അതൊന്ന് നിവർത്തണം! തേക്കുകയല്ലാതെ വഴിയില്ല! പിന്നെന്ത് ചെയ്യും? തേക്കുക തന്നെ. മുൻപൊക്കെ ഇസ്തിരിയിടുന്നതിനാണ് തേപ്പെണ് പറഞ്ഞിരുന്നത് എന്നാൽ ഇപ്പോൾ 'തേപ്പ് ' എന്ന വാക്കിന് അർത്ഥം വേറെയാണ്. പ്രണയത്തിലായിരുന്നവർ വേർപ്പിറിയുമ്പോൾ പരസ്പരം കുറ്റപ്പെടുത്താനാണ് 'തേപ്പ്' ഉപയോഗിക്കുന്നത്. അവൻ എന്നെ തേച്ചു, അവൾ എന്നെ തേച്ചു, തേപ്പുകാരി എന്നൊക്കെ. പക്വതയും വകതിരിവുമൊന്നുമില്ലാത്ത പ്രായത്തിൽ കേവലം ഒരു വൈകാരികമായ താല്പര്യത്തിന്റെ പേരിൽ ഒരാളോട് ഇഷ്ടം തോന്നി, ആ ഇഷ്ടം തോന്നി എന്ന ഒറ്റ കാരണം കൊണ്ട് അവർക്ക് ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കാനാവുമോ? മിക്ക കാമ്പസ് പ്രണയവും ഒരു അഞ്ചോ പത്തോ വർഷം കഴിയുമ്പോളായിരിക്കും വിവാഹത്തിലേക്ക് അല്ലെങ്കിൽ ഒരുമിച്ചുള്ള ജീവിതത്തിലേക്ക് എത്തുന്നത്, ആ വർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ തീർച്ചയായും മനുഷ്യന്മാരുടെ താല്പര്യങ്ങളിലും ചോയിസുകളിലും ഒക്കെ മാറ്റം വരാം.. അതല്ല ഒരു മാറ്റവുമില്ല അവർ ഒരുമിച്ചു പോകുമെന്ന് പരസ്പരം തോന്നിയാൽ ഓക്കേ... ഇനി ഒരാൾ ഒരുപാട് മാറി അടുത്തയാൾ ഒരു മാറ്റവുമില്ലാതെ നിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ എന്താവും അവരുടെ ഗതി? 'തേപ്പ്' എന...

 ഒരു കാര്യം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ ഒരു വാക്കുണ്ടായിരിക്കുക എന്ന് പറഞ്ഞാൽ വീട്ടിൽ ഒരു പാത്രം ഉണ്ടായിരിക്കുക എന്നതുപോലെയാണ്. വെള്ളം സൂക്ഷിക്കാൻ ഒരു പാത്രമില്ലെങ്കിൽ എന്തായിരിക്കും അവസ്ഥ? Resilience എന്ന വാക്ക്‌ ഒരുപാട് തിരഞ്ഞിട്ടും മലയാളത്തിൽ അതിന്റെ ശരിയായ അർത്ഥം കിട്ടുന്നില്ല. ഉൽപ്പത്തിഷ്ണുത, പ്രതിരോധശേഷി, ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പ് എന്നൊക്കെയാണ് കാണുന്നത്. ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾക്ക് പേരില്ലാത്തിടത്തോളം കാലം അവ മനസ്സിലാക്കാനും പ്രയാസമായിരിക്കും. റസിലിയൻസിൻറെ പാത്രം നമുക്കില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ റസിലിയൻസ് എന്ന ആശയം നമ്മൾ എവിടെയും എടുത്തുവെക്കുന്നില്ല. പരാജയങ്ങളിൽനിന്ന് അതിവേഗം തിരിച്ചു കയറാനുള്ള കഴിവിനെയാണ് റെസിലിയൻസ് എന്ന് പറയുന്നത് (bounce back from failiure ). അതല്ലെങ്കിൽ  വീണ് കിടക്കുന്നിടത്ത് നിന്ന് തിരിച്ചെഴുന്നേൽക്കുന്നതാണ് റെസിലിയൻസ്. നമ്മുടെ ഭാഷയുടെ പരിമിതിക്കപ്പുറം നമ്മളതിന് കൊടുക്കുന്ന പ്രാധാന്യമില്ലായ്മയെയാണ് ഇത്‌ കാണിക്കുന്നത്...അതല്ലെങ്കിൽ റസിലിയൻസിനെ പറ്റി ചിന്തിക്കേണ്ട ആവശ്യം പോലും ഇല്ലാത്ത വിധം നമ്മൾ റെസിലിയന്റ് ആയിരിക്കണം... ഒരു കാര്യത്തെ കുറിച്ച് പറയേണ്ടി വരുമ്പോഴാണ് ഒരു വാക്ക് ഭാഷ...

പുതുതായി കോഴ്സ് കഴിഞ്ഞിറങ്ങിയവരോട് ജോലിയായോ എന്ന് ചോദിക്കുന്നത് പോലെത്തന്നെയാണ്, ഒരു ക്വാളിറ്റി കൺസൾട്ടന്റും പരിശീലകനുമായ എന്നോട് ജോലിയെന്താണെന്ന് ചോദിക്കുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്നതും. പലപ്പോഴും ഒറ്റവാക്കിൽ മറുപടി പറയാൻ പ്രയാസമാണ്. ചിലരോട് ഞാൻ അധ്യാപകനാണെന്നു പറയും, വിശദീകരണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ വേണ്ടി. അധ്യാപകനാണെന്ന് മറുപടി കൊടുത്താൽ അടുത്ത ചോദ്യം ഗവൺമെന്റ് ജോലിയാണോ, സ്ഥിരം ജോലിയാണോ എന്നൊക്കെയാണ്. അല്ല എന്നു പറഞ്ഞാൽ പിന്നെ സഹതാപമാണ്. ശ്രമിക്കുന്നില്ലേ, ശരിയായിക്കോളും തുടങ്ങിയ ആശ്വാസ വാക്കുകൾ. സഹതാപം കുറക്കാൻ രണ്ട് വഴികളാണുള്ളത്. ഒന്നുകിൽ സർക്കാർ ജോലിവേണം, അല്ലെങ്കിൽ വിദേശത്തായിരിക്കണം. ജോലി എന്തായാലും പ്രശ്നമില്ല. പഴയ കരിയർ ട്രെൻഡ് വെച്ചാണ് ഇപ്പോഴും ആളുകൾ മറ്റുള്ളവരെ വിലയിരുത്തുന്നത്. എന്തെങ്കിലും ഒരു ജോലിയിൽ കയറിപ്പറ്റണം, ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ആ ജോലി ചെയ്യണം, ചെറിയ ചെറിയ പ്രൊമോഷനുകൾ കിട്ടണം, റിട്ടയർ ആകണം, പെൻഷൻ വാങ്ങണം അങ്ങനെയങ്ങനെ.. ട്രെൻഡ് മാറി ലോകത്തിന്റെ കരിയർ ട്രെൻഡ് ഒരുപാട് മാറിയിട്ടുണ്ട്. വളരെ വേഗത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിധേയമാകുന്ന തൊഴിലിടങ്ങളാണിന്നുള്ളത്. ഒരു ജോലിയും അധികകാലമുണ്ടാവില്ല. ചില കരിയ...

 പരിചയമില്ലാത്തവരോട് സംസാരിക്കാൻ വലിയ മടിയുള്ളയാളായിരുന്നു ഞാൻ, ഏറ്റവും അടുത്ത ഒന്നോ രണ്ടോ പേരോട് സംസാരിക്കും.  കോളേജ് കാലഘട്ടത്തിൽ ഞാൻ ആ കോളേജിൽ പഠിച്ച വിവരം എന്റെ ക്ലാസ്സിലുള്ളവർക്കൊഴികെ അധിക പേർക്കൊന്നും അറിയില്ല. ആരും കാണാതെ പതുക്കെ ക്ലാസിൽ കയറി ഒതുങ്ങിയിരുന്നു ക്ലാസ്സിനിടക്ക് ചില കൗണ്ടറുകളൊക്കെ അടിക്കുമെങ്കിലും അത് തൊട്ടടുത്തിരിക്കുന്നവർ മാത്രമേ കേൾക്കൂ, അത് കേട്ട് ചിരിച്ചു പണി കിട്ടിയവരും, അത് ഉറക്കെ പറഞ് സ്റ്റാർ ആയവരും ക്ലാസ്സിലുണ്ട്. അറിയാത്തവരുമായി സംസാരിക്കാനും ബന്ധമുണ്ടാക്കാനും വലിയ പ്രയാസമാണ് പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകളുമായി (അന്നത്തെ കാര്യമാണ് 😉) ആദ്യം നോക്കുന്നത് അവരുമായുള്ള എന്റെ അന്തരമായിരുന്നു. പി.ജി കാലഘട്ടത്തിലാണ് അപരിചിതരുമായി എങ്ങനെയാണ് ബന്ധം സ്ഥാപിക്കേണ്ടത് എന്നതിനെ പറ്റി എന്റെ ഗവേഷണം ആരംഭിച്ചത്. അതിനു വേണ്ടി മറ്റുള്ളവരുമായി വളരെ വേഗം കണക്ട് ചെയ്യുന്ന ഒന്നു രണ്ട് സുഹൃത്തുക്കളെ നോട്ടമിട്ടു.. അവർ എങ്ങിനെയാണ് കണക്ഷൻ ഉണ്ടാക്കുന്നത്, എങ്ങിനെയാണ് നിർത്താതെ സംസാരിക്കുന്നത്? രണ്ട് കാര്യങ്ങളായിരുന്നു അവർ ചെയ്തിരുന്നത് 1. സംസാരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നയാളുമായി എന്തെങ്കില...

എന്റെ ഒരു ബന്ധു ദുബായിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന കാലം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്പോൺസർ അറബി പരമാവധി എല്ലാവരോടും ഇംഗ്ളീഷിലേ സംസാരിക്കൂ. അവർ തമ്മിലെ സംസാരം ഒന്ന് ശ്രദ്ധിക്കാം "അബ്ദുള്ളാ Bring the tea" : ചായ കൊണ്ടുവരൂ എന്നർത്ഥം. "അബ്ദുള്ളാ Bring the cup" : കപ്പ് കഴുകിവെക്കൂ എന്ന്  "Bring the car" : അബ്ദുള്ളക്ക് ഡ്രൈവിങ് അറിയില്ല അതുകൊണ്ട് ഇവിടെ അർത്ഥം കാർ കഴുകൂ എന്നാണ്. ഇങ്ങനെ വെറും Bring എന്ന വാക്കും മറ്റ് ഒന്നു രണ്ട് ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കും വെച്ച് പുള്ളി ഫുൾ ടൈം ഇംഗ്ലീഷിലാണ് സംസാരം. മുതലാളിയായത് കൊണ്ടുതന്നെ ആരും കളിയാക്കില്ല, എല്ലാവർക്കും കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാവുകയും ചെയ്യും. അബ്ദുള്ള പിന്നീട് അവിടുത്തെ ജോലി മാറി വേറെ ജോലിക്ക് കയറി വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം അറബിയെ കണ്ടപ്പോളുണ്ട് പുള്ളി വളരെ ഫ്ലൂവന്റ് ആയി ഇംഗ്ളീഷ് സംസാരിക്കുന്നു! ഡിഗ്രിക്ക് B. A English Literature പഠിച്ചിട്ടും വൃത്തിയായി ഇംഗ്ലീഷിൽ സ്വയം പരിചയപ്പെടുത്താൻ കഴിയാതിരുന്ന എന്നെപോലെയുള്ളവരെ എടുത്ത് കുഴിയിലിടാൻ തോന്നിയത് ഈ കഥ കേട്ടപ്പോഴാണ്.   യഥാർത്ഥത്തിൽ ഡിഗ്രിക്ക് മൂന്ന് വർഷം ഭാഷയല്ല പഠിച്ചത്, ഭാഷയെക്കുറിച്ചാണ് പഠിച്ചത്. ഒരു ഭാഷ സംസ...

അയ്യേ! ഇത്‌ ഞാനാണോ ചെയ്തത്? വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് നിങ്ങൾ ചെയ്ത എഴുത്തുക്കളും ഷെയർ ചെയ്ത പോസ്റ്റുകളും കാണുമ്പോൾ 'അയ്യേ! ഞാൻ തന്നെയാണോ ഇതൊക്കെ എഴുതിയത്' എന്ന് തോന്നാറുണ്ടോ? ആ പോസ്റ്റ് ഡിലീറ്റ് ചെയ്യാനോ ഹൈഡ് ചെയ്യാനോ തോന്നാറുണ്ടോ? എനിക്ക്‌ തോന്നാറുണ്ട്. നമ്മുടെ ഓരോ വർക്കും കുറച്ചു കാലങ്ങൾക്ക് ശേഷം സൂക്ഷ്മമായി പരിശോദിച്ചാൽ അതിലെ പല കാര്യങ്ങളിലും നമുക്ക് തന്നെ വിയോജിപ്പും ചില വശങ്ങൾക്കൂടെ അതിനുണ്ട് എന്നും മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും. ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം നമ്മൾ ഒരുപാട് കര്യങ്ങൾ അതിനു ശേഷം പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്, വളർന്നിട്ടുണ്ട്, ക്രിയേറ്റിവ് ആയി ചിന്തിക്കുന്നു, നമ്മൾ അന്ന് നിന്നിടത്തുനിന്ന് ഒരുപാട് മുന്നോട്ട് പോയിട്ടുണ്ട് എന്നാണ്. അഥവാ ഒരു ഫിക്സഡ് മൈൻഡ്സെറ്റിൽ നിന്നും മാറി Growth മൈൻഡ്സെറ്റ് ആണ് നമുക്കുള്ളത് എന്നർത്ഥം. അപ്പോൾ അന്ന് ചെയ്തിരുന്നതെല്ലാം മോശം എന്നോ അതിനെയോർത്ത് സങ്കടപ്പെടേണ്ട ആവശ്യമോ ഇല്ല. അന്നത്തെ നമ്മുടെ പെർസ്പെക്റ്റീവ് അതായിരിക്കാം. അന്ന് അത് എഴുതിയത് കൊണ്ടായിരിക്കാം ഇന്ന് പുതിയ കാര്യം എഴുതാൻ കഴിഞ്ഞത്, അല്ലെങ്കിൽ അന്നങ്ങനെ ചിന്തിച്ചതുകൊണ്ടായിരിക്കാം ഇന്ന് അതിലും വലുതായി ചിന്തിക്കാൻ കഴി...

  “തളരരുത് രാമൻ കുട്ടീ, തളരരുത്”. എന്തിന്?  മനുഷ്യരായാൽ തളരും, ചെലപ്പോ കരഞ്ഞെന്നുമിരിക്കും...! എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരാൾക്ക് അയാളേക്കാൾ നഷ്ടം സംഭവിച്ച മറ്റൊരാളെ കാണിച്ചു കൊടുത്ത്, നിങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നതൊന്നും ഒരു വലിയ പ്രശ്നമല്ലെന്നു ന്യായീകരിച്ചു കൊടുക്കുന്നതിലെ വിരോധാഭാസം ആലോചിച്ചു നോക്കൂ.. ഒരപകടം സംഭവിച്ചാൽ, ഇതിലും വലുതെന്തോ വരാനിരുന്നതാണ് എന്നാശ്വസിപ്പിക്കുമ്പോൾ അയാൾക്കുണ്ടാക്കുന്ന മാനസികാവസ്ഥ എന്തായിരിക്കും? ഒരു ദുരന്തത്തിനിരയായ വ്യക്തിയോട്, സംഭവിച്ചതെല്ലാം നല്ലതിനാണെന്ന് പറഞ്ഞ് പോസിറ്റിവിറ്റി നൽകുന്നവരെ എന്തു വിളിക്കണം? എന്തും ആവശ്യത്തിലധികമായാൽ വിഷമാണെന്ന് പറയാറുണ്ട്. പോസിറ്റിവിറ്റിയും തഥൈവ. വളരെ മോശം അവസ്ഥയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ഒരാളോട് പറയാവുന്ന ഏറ്റവും നിന്ദ്യമായ വാക്കുകൾ Cheer up man, ഒന്ന് ചിരിക്കൂ, ചാടിച്ചാടി നിൽക്ക് എന്നൊക്കെയായിരിക്കാം, എന്നല്ല ആണ്. മോട്ടിവേഷൻ നമുക്ക് ആവശ്യമുള്ള കാര്യം തന്നെയാണ്. ചില മനുഷ്യരുടെ വിജയ ചരിത്രങ്ങളും അവരുടെ വാക്കുകളും നമുക്ക് പ്രതീക്ഷകളും പ്രചോദനവും നൽകും. എന്നാൽ മോട്ടിവേഷൻ കൊണ്ട് പൊറുതിമുട്ടുന്ന അവസ്ഥ വന്നാൽ എന്തു ചെയ്യും? ടോക്സിക് പോസിറ്...

  പത്താം ക്ലാസ് കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷം പാർട്ട് ടൈം ജോലി ചെയ്താണ് പിന്നീടങ്ങോട്ട് ഞാൻ പഠിച്ചത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ സർട്ടിഫിക്കറ്റിനൊപ്പം ഒരുപാട് അനുഭവങ്ങളും കൈമുതലായുണ്ട്. സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളെ പോലെ കഴിവിനും പ്രാധാന്യം കൊടുക്കുന്ന കാലമാണിന്ന്. കഴിവുകൾ വർധിപ്പിക്കാൻ ഏറ്റവും നല്ല മാർഗ്ഗം പഠനത്തിന്റെ കൂടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ കൂടിയുണ്ടാവുക എന്നതാണ്.  നമ്മുടെ ഫാമിലി സിസ്റ്റത്തിൽ കോളേജിലെത്തിയാൽ പോലും വിദ്യാർഥികൾ രക്ഷിതാക്കളെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചാണ് ജീവിക്കുന്നത്. പക്ഷേ, പല വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും വിദ്യാർഥികൾ സ്വതന്ത്രമായി ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പഠനത്തിന്റെ കൂടെ പാർട്ട് ടൈം ജോലികൾ ചെയ്യുന്നു. പലപ്പോഴും അതവിടുത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതിയുടെ കൂടെ ഭാഗമാണ്. മിക്ക സംരംഭങ്ങളും പഠനത്തിനൊപ്പം വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ജോലി ചെയ്യാനും അവസരമൊരുക്കുന്നു. എന്നല്ല, അവിടുത്തെ തൊഴിൽ നിയമങ്ങളിൽ വിദ്യാർഥികൾ ചെയ്യാവുന്ന ജോലി സമയവും മിനിമം വേതനവും വരെ ഗവണ്മെന്റ് നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്. സാധാരണയിൽ പുസ്തകങ്ങളിൽ നിന്നും പഠിക്കുന്നതിനപ്പുറം ഒരുപാട് വസ്തുതകൾ മനസ്സിലാക്കാൻ പഠനത്തിന്റെ കൂടെയുള്ള ഇന്റേൺഷിപ്പുകളും പാർട്ട് ടൈം ജോലികളും സന്നദ്ധ സേവനങ്ങ...

മലയാള നടൻ Kunchacko Boban ന്റെ ഒരു ഡാൻസ് വീഡിയോ വൈറലായത് ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നോ? ആഘോഷവേദിയിൽ ആൾക്കൂട്ടത്തിനിടയിൽ പാട്ടിൽ ലയിച്ച ആ ചടുലമായ ചുവടുകൾ! ദേവദൂതർ പാടിയെന്ന എവർഗ്രീൻ ഗാനത്തിന് താളം പിടിച്ച് ഡാൻസ് ചെയ്യുന്ന ചാക്കോച്ചൻ! സാക്ഷാൽ മമ്മൂട്ടി വരെ അഭിനന്ദിച്ച ഒരു പ്രകടനം. കുഞ്ചക്കോ ബോബൻ എന്ന് പറയുമ്പോൾ എന്റെ മനസ്സിൽ പലപ്പോഴും വരുന്നത് ആ പഴയ ചോക്ലേറ്റ് രൂപമാണ്.ആ ഇമേജിൽ നിന്നും ഈ ഡാൻസ് ചെയ്യുന്ന കഥാ പാത്രം വരെയുള്ള യാത്രയാണ് ആ വീഡിയോ കണ്ടത് മുതൽ എന്റെ മനസ്സിൽ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ ഇമേജ് വെച്ച് തന്നെ ഇങ്ങനെ ഒരു കഥാപാത്രമാവുക എന്നത് ഒട്ടും എളുപ്പമല്ല. എന്നാൽ എന്തായിരിക്കും അദ്ദേഹത്തെ ഇങ്ങനെ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടാവുക? തീർച്ചയായും ഓരോ നടനും വളരെ അനായാസം ചെയ്യാവുന്ന ചില റോളുകളുണ്ടാവും. വളരെ കംഫേർട്ടബിൾ ആയത്കൊണ്ടുതന്നെ പലപ്പോഴും ഇത്തരം റോളുകൾ തുടരെ തുടരേ ചെയ്ത് ടൈപ്പ് കാസ്റ്റ് ആയി പലരും ഫീൽഡ് വീട്ടിട്ടുമുണ്ട്... നാം ഓരോരുത്തർക്കും ഇതുപോലെ കംഫേർട്ടബിൾ ആയ മേഖലയുണ്ടാവും. ഇത്തരം മേഖലയിൽ തന്നെ തുടർന്നാൽ എന്ത്‌ സംഭവിക്കും? തീർച്ചയായും  പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു പുരോഗതിയും ഉണ്ടാകില്ല. എന്നാൽ ഈ ക...

"നീയാ കൂലിപ്പണിക്കാരന്റെ മകനെ കണ്ട് പഠിക്ക്. എത്ര നന്നായിട്ടാണവൻ പഠിക്കുന്നത്!" ക്ലാസ്സിൽ ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയെ കാണിച്ച് ബാക്കിയുള്ളവരെ മോട്ടിവേറ്റ് ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരധ്യാപകന്റെ വാക്കുകളാണിത്. "ഇൻസൾട്ട് ആണ് മുരളീ ഏറ്റവും വലിയ ഇൻവെസ്റ്റ്‌" എന്നത് മോട്ടോ ആക്കിയെടുത്തതിന്റെ ചെറിയ ഒരുദാഹരണം. ഒരാളെ അഭിനന്ദിക്കുക എന്ന രൂപേണ ചെയ്യുന്ന ഒരു ഇൻസൾട്ടാണിത്. നിരന്തരം ഇൻസൾട്ട് കിട്ടിയാലേ ആളുകൾ വളരൂ എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന ഒരുപാട് പേരുണ്ട്. വ്യക്തി ജീവിതത്തില്‍ നേരിടുന്ന അപമാനങ്ങളും തിരിച്ചടികളും കരുത്താര്‍ന്ന ഭാവിയെ കരുപിടിപ്പിക്കാന്‍ സഹായിക്കുമെന്നാണ് അവർ വിശ്വസിക്കുന്നത്. അങ്ങനെ വിശ്വസിക്കുന്ന ഒരാളുടെ കൂടെ ജീവിക്കുന്നവരെക്കുറിച്ചൊന്ന് ആലോചിച്ചു നോക്കൂ. അപമാനിതരാകുന്ന ആളുകൾക്ക് അതൊരു ട്രോമയാകുമെന്ന കാര്യത്തിൽ സംശയമില്ല. എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, അപമാനിക്കപ്പെട്ടതിൻ്റെ പഴയ ചില ഓർമ്മകൾ പോലും ഇപ്പോഴും മോശം അനുഭവമായിട്ടാണ് ഫീൽ ചെയ്യുന്നത്. അതുണ്ടാക്കിയ മാനസികാസ്വാസ്ഥ്യങ്ങൾ മറികടക്കാൻ തന്നെ വളരെ പ്രയാസപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ചെറുപ്പത്തിൽ നമ്മുടെ രൂപം, ഭാവം, കുടുംബ പശ്ചാത്തലം എന്നിവയെല്ലാം വെ...

Abibas, Amani, Rocky, Nakia.... ചില ഒറിജിനലുകളുടെ വ്യാജൻമാരാണിത്, ഇനിയുമുണ്ട് ഒരുപാട് പേരുകൾ. പല പേരുകളും ഡിസൈനും ഒറിജിനലിനെ വെല്ലും! എന്നാൽ പണം കൊടുത്ത്  ഓരു പ്രോഡക്റ്റ് വാങ്ങുമ്പോൾ നമ്മൾ നോക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന കാര്യം പ്രോഡക്റ്റ് ഒറിജിനലാണോ വ്യാജനാണോ എന്നായിരിക്കും. എന്തെങ്കിലും ഒരു വാർത്ത കേൾക്കുമ്പോൾ സ്വാഭാവികമായും മനസ്സിൽ വരുന്ന ഒരു ചോദ്യം ആ വാർത്ത authentic ആണോ എന്നതാണ്. ഓൺലൈൻ shopping നടത്തണം; നോക്കുന്നത് authentic സൈറ്റുകളിൽ ആയിരിക്കും. എന്നാൽ നമ്മൾ എത്രമാത്രം authentic ആണെന്ന് നോക്കാറുണ്ടോ? ഒരാൾ genuine ആണോ റിയൽ ആണോ എന്നൊക്കെ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുമോ? പലപ്പോഴും നമ്മൾ ഫേക്ക് ആവാറുണ്ട്. ചില സാഹചര്യങ്ങൾ പറയാം 1. ഒരാൾ insecure ആകുമ്പോൾ. 2.മറ്റുള്ളവരെ impress ചെയ്യേണ്ടി വരുമ്പോൾ. 3. മറ്റുള്ളവരെ please ചെയ്യേണ്ട സാഹചര്യം വരുമ്പോൾ. 4. ചില ആൾക്കൂട്ടത്തിനൊപ്പം കൂടേണ്ടി വരുമ്പോൾ (അവിടെ Fit in ചെയ്യാൻ വേണ്ടി). 5. ഞാൻ അത്ര പോര എന്ന് തോന്നുമ്പോൾ. എപ്പോഴും ചിരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കണം പ്ലസന്റ് ആകണം എന്നൊക്കെ പലരും ഉപദേശിക്കുന്നത് കേട്ടിട്ടുണ്ട്, ഏത് പ്രതിസന്ധിയിലും ചിരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ...

  പബ്ലിക് ടോയ്ലെറ്റുകൾ വൃത്തിയാക്കുക എന്നത് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കാര്യമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് പുരുഷന്മാരുടെ യൂറിനൽ! നിന്ന് മൂത്രമൊഴിക്കാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ടായത് കൊണ്ട്, വിശാലമായി മൂത്രമൊഴിച്ചു പരിസരം മുഴുവൻ വൃത്തികേടാക്കും. എന്താണ് ഒരു പരിഹാരം? ആരാണ് വൃത്തികേടാക്കുന്നതെന്നു നിരീക്ഷിക്കാൻ സാധ്യമല്ല താനും. ശുചിത്വത്തെ കുറിച്ചുള്ള പോസ്റ്ററുകൾ, 'യൂറിനൽ വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുക' തുടങ്ങി പതിവു മെസേജുകളെല്ലാം എഴുതി നോക്കി. നോ രക്ഷ!  എന്നാൽ 1990-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, ആംസ്റ്റർഡാമിലെ ഷിഫോൾ എയർപോർട്ടിൽ ഇതിനൊരു പരിഹാരം കണ്ടെത്തി. വിമാനത്താവളത്തിലെ ക്ലീനിംഗ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെൻ്റ് മാനേജരായ ജോസ് വാൻ ബെഡാഫിൻ ഒരാശയം കൊണ്ടുവന്നു. 1960-കളിൽ താൻ സൈനികനായിരുന്ന കാലത്ത് മൂത്രപ്പുരകളിലൊന്നിൽ ആരോ ഒരു ഡോട്ട് വരച്ചതും ആ മൂത്രപ്പുര മറ്റുള്ളതിനെക്കാൾ വൃത്തിയോടെ നിലനിന്നതും വാൻ ബെഡാഫ് ഓർത്തു. അദ്ദേഹം ടോയ്‌ലറ്റ് കമോഡിൽ ഒരു ഈച്ചയെ വരക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. അങ്ങനെ പുരുഷന്മാരുടെ മുറിയിലെ മൂത്രപ്പുരകളിൽ മൂത്രമൊഴിക്കേണ്ട ടാർഗറ്റുകളിലെല്ലാം ഈച്ചകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.  റിസൾട്ട് ഞെട്ടിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. ടാർഗറ്റിൽ ഈ...